Kategoriler
 
Formlar
 
Özel
 
Ziyaretçiler
 49 Bugün
 49 Bu Hafta
 443 Bu Ay
 443 Bu Yıl
 443 Tümü
2 Çevrim içi
 
Google
 

Baca çekişini etkileyen unsurlar

Baca Çekişini Etkileyen Unsurlar

Baca Yüksekliği : 

Baca çekişini etkileyen ana unsurlardan biridir. Antalya Baca Bacadaki çekişi baca yüksekliği ile doğru orantılıdır.

Kazan Kapasitesi : 

Kazan kapasitesi büyüdükçe baca çapı’da büyümektedir. 

Baca Gazı Sıcaklığı : 

Baca çekişi sıcak gazın yükselmesi prensibi ile sağlandığından,baca gazı sıcaklığı arttıkça baca çekişi 

artar,ancak sıcaklıktaki yükseklik,düşük verimli kazan göstergesidir.Ortalama baca gazı sıcaklıkları 

180-250 C aralığında olmalıdır.Yoğuşmalı cihazlarda baca sıcaklığı 45 C civarındadır.  __________________________________________________________________________________________ 154 _______

Doğal Gaz Semineri

Bacanın Isı Geçirgenliği : 

Doğal baca çekişi baca gazı sıcaklığının sıcak kalmasıyla mümkündür.Bacadaki ısı kaybı baca 

gazının soğumasına ve çekişin düşmesine sebep olur.Baca çekişinin düşmesi kazana yeterli havanın 

girişini engeller.Yetersiz hava altında tam ve verimli yanma sağlanamaz.Tam yanmanın 

sağlanamamadığında CO ve kurum oluşumuna neden olur.Baca yangınlarının sebebi bu kurumların 

tutuşmalarıdır.Baca gazı sıcaklığı yoğuşma sıcaklığının altına düşmesi durumunda baca içerisinde ve 

cihaz içerisinde yoğuşma başlar.Yoğuşma suyu asidik özelliktedir.Özellikle odun,kömür ve fuel oil 

yakan ocaklarda,yanma sonucu oluşan kükürt oksitler su buharı ile birleşerek sülfür asitleri 

oluştururlar.Bu asit hem baca için hemde ocak için son derece aşındırıcı maddelerdir. 

Gaz yakıtlı cihazlarda, baca gazı yoğuşma sıcaklığı düşüktür. Bu tip bacalarda yoğuşma sıkça 

rastlanır,özellikle kagir bacalar da yoğuşmadan dolayı bacaların rutubetlenmesi,çürümesi ve nihayet 

bacanın çökmesi görülebilir. 

Baca Gazındaki CO2 Oranı : 

Bacadaki CO2 oranı arttıkça baca çekişide artar.Ortalama CO2 yüzdeleri gaz yakıtlı cihazlarda 10,fuel 

oil’de 13,atmosferik cihazlarda % 8 civarındadır. 

Bacanın Konumu Ve Bağlantı Şekli : 

Baca çekişi en az direnç kaybı ile yapılabilmesine olanak sağlayacak şekilde bağlanmalı ve en az 

sürtünme kaybı yaratacak malzemeler kullanılarak inşa edilmelidir. 

Baca ısı geçişlerini azaltmak için mümkün olduğunca dış ortamlardan geçirilmemelidir. 

CEBRĐ ÇEKĐŞLĐ BACALAR 

Genellikle ısı merkezlerinde kazan kapasitesinin arttırılmasından dolayı mevcut baca kesitlerinin 

yetersiz kalmasında veya alt basınçlı kazan çalıştırılmasında yada baca gazı sıcaklıklarının düşük 

olması halinde cebri çekişli bacalar tercih edilmektedir. 

Bacaların geçirildikleri mahallere gaz sızmasını önlemek için bacanın negatif basınçta çalıştırılması 

tavsiye edilir.Bu nedenle bacada negatif basınç yaratmak için baca fanı baca çıkışlarına 

yerleştirilir.Cebri çekişli bacalar tam sızdırmazlığı sağlayacak şekilde imal edilmelidirler. 

Baca fanlarının çalışıp çalışmadığını kontrol için baca üzerine fark basınç hissedici kontrol cihazı 

bağlanmalıdır.Fan çalışmadığı takdirde brülör devre dışı kalmalıdır. 

Baca fanları emiş basıncını hissettikten sonra devreye girmelidir. 

Gaz yakıtlı cihazlarda brülörün ön süpürme esnasında atabileceği çiğ gazın elektrik kontağından 

patlamaması için fan motorları elektrik korumalı olmalı veya elektrik donanımı dış ortamdan izole 

edilecek şekilde tasarlanmalıdır. 

Fanın aşırı baca çekişinden dolayı brülör alev kopmalarını önlemek için emiş basıncının ayarlanması 

için duman kanalına baca damperi yerleştirilmelidir. 

BACALARDA KULLANILAN MALZEMELER 

Baca malzemeleri yakıt ve kazan cinsine,kullanım amaçlarına göre gerekli kriterleri sağlaması 

gerekmektedir.Bacaların statik olarak dengeli olmaları,aside,rutubete dayanıklı olması,sızdırmaz 

olması ve termal şoklara dayanıklı olması aranılan başlıca özelliklerdir. 

Bacalar ısı geçirgenlik dirençlerine göre guruplara ayrılmışlardır.Bacanın ısı geçirgenlik direnci bacayı 

oluşturan katmanların ısı dirençlerinin aritmetik ortalamalarıdır. 

Isı geçirgenlik direnci 

(m ²K / W) 

1/ ^ 

Isı geçirgenlik direnci 

gurubu Uygulama tipi 

En az 0.65 I I 

0.22-0.64 II II 

0.12-0.21 III III 

Kagir Bacalar:Tuğladan örülen bacalardır.Baca tuğlalarının cidar kalınlığı enaz 11.5 cm olmalıdır.Đç 

enkesiti 400 cm²’den büyük bacalarda bu kalınlık 20.4 cm olmalıdır.Baca tuğlaları TS 704 ve TS 705’e 

uygun olmalıdır.Baca tuğlaları tek sıra veya çift sıra örülebilirler.Đki sıra arası bims,kizelgur,perlit gibi 

ısıya dayanıklı malzeme ile izole edilebilirler.Bu tip bacalar rutubete hassas bacalardır.Bacayı terk 

eden baca gazı sıcaklığı yoğuşma sıcaklığının altına düştüğü takdirde baca içerisinde ıslanmalar 

başlar.Daha sonra baca kusmaları,sıvaların dökülmeleri ve sonunda baca çökmeleri görülebilir. 

Kagir bacalar binaya ilave yük getirir,maliyetleri ucuzdur. 

Hazır Baca Elemanları:Şamottan veya hafif betonla kalıp kullanılarak imal edilen hazır baca 

elemanlarıdır.Tuğla bacaya göre iç yüzeyler daha pürüzsüzdür dolayısıyla çekiş daha rahattır.Dairesel 

kesitli olmalarından dolayı daha az kurum tutarlar ve köşelerden dolayı kaynaklanan direnç kayıpları 

yoktur.Şamottan imal edilen seramik bacalar 1000 ºC sıcaklığa kadar özelliklerini 

kaybetmezler.Yüksek baca gazı sıcaklıklarında ve baca yangınlarında etkilenmezler.Baca içerisindeki 

buhar düfüzyonundan etkilenmemesi için baca içi sırlanabilmektedir 

Bu tip bacalar tek katmanlı,çift katmanlı veya üç katmanlı imal edilebilirler.Çift katmanlı bacalarda 

şamottan seramik boru ve dışında izolasyonu arttırmak için hafif betondan ikinci bir katman vardır.Üç 

katmanlı bacalarda iki katman arasında ısıya dayanıklı izolasyon malzemesi bulunmaktadır. 

Đç katmandan buhar düfüzyunu ile oluşan rutubetin havalandırılması ,iki cidar arasındaki hava 

kanalları vasıtasıyla sağlanmaktadır. 

Sentetik Bacalar:Özellikle son yıllarda yoğuşmalı cihaz kullanılmasıyla baca gazı sıcaklıkları düşmüş 

ve baca çapları küçülmüştür.Bu tip bacalar, hafif oluşu,montaj kolaylığı,asitlere dayanıklılığı yüzünden 

yoğuşmalı cihazlarda tercih edilmektedir.Genellikle Polyvinylidenfluorid (PVFD) malzemeden imal 

edilmektedir. 

Metal Bacalar:Tek cidar,çift cidar veya üç cidarlı olarak imal edilmektedir.Tek cidarlı bacalar genellikle 

mevcut kagir baca içlerinin kılıflanmasında kullanılır. 

Tek cidarlı bacalar rigid veya esnek boru olarak imal edilmektedir.Esnek borular 0.15 mm kalınlığında 

yüksek nitelikli paslanmaz çelik malzemeden imal edilirler. 

Esnek borular özellikle eksenleri kaymış olan tuğla bacaların kılıflanmasında avantaj sağlarlar

Rigid bacalarda ,paslanmaz çelik,aluminyum veya çinko,kurşun,aluminyum kaplanmış çelik sac 

malzeme yada emaye boru kullanılabilir.Ancak bu tip kaplamalı malzemelerin yangına dayanıklı 

olmamalarından kullanılmaları tavsiye edilmez. 

30 kw’dan küçük atmosferik cihazlarda aluminyum kullanılabilir.Odun,kömür ve fuel oil kazanlarında 

kükürtoksit oluşumundan dolayı bu kazan bacalarında asite dayanıklı AISI 316 kalite paslanmaz çelik 

malzeme tercih edilmelidir. 

Çift cidarlı bacalarda baca genellikle ısıya dayanıklı mineral yünü veya silikat esaslı izolasyon 

malzemeleriyle izole edilirler.Đzolasyon malzemesi içerisindeki klor 

Miktarı malzemeye zarar vermeyecek oranlarda olmalıdır.Đzolasyon malzemesinin dış ortamlardan 

zarar görmemesi için üzeri ikinci bir metal ile kaplanır.Kaplama malzemesi bulunduğu ortamdan 

korozyona uğramaması gerekir.Bacada izolasyon malzemesinin kaymaması ve torbalanmaması için 

tedbir alınmalıdır. 

Çelik bacalar çalıştırma anında çabuk ısındığından baca çekişi çabuk düzene kavuşur,sistemin 

arızaya geçmesini önler.Bacanın çabuk ısınmasını sağlamak amacıyla gerekmedikçe fazla kalın 

malzemeden kaçınılmalıdır. 

Çelik bacalar hafiftir,binaya fazla ilave yük getirmez.Az yer kaplar,tesisat şaftlarından kolaylıkla 

geçirilir.Bacadaki genleşmeler genleşme parçalarıyla giderilir.Termal şoklara dayanıklıdır ve uzun 

ömürlüdür.

BACANIN YERLEŞĐMĐ 

Bacalar, baca gazının yoğuşma yapması ve baca gazının soğuyarak çekişten düşmemesi için 

mümkün olduğunca soğuk dış ortamlardan geçirilmemelidir. 

Baca bağlantıları en az direnç yaratacak şekilde bağlanmalıdır. Mümkün olduğunca keskin 

dönüşlerden kaçınılmalıdır. 

Baca bağlantıları geniş açık dirseklerle yapılmaya çalışılmadır. Mümkünse yatay baca uzunluğunun 

dikey baca uzunluğuna oranı ¼ den fazla olmamalıdır. Yatay kazan bağlantısı dikey bacaya en az % 2 

yükselen eğim ile bağlanmalıdır. Baca ve kazan arasındaki duman kanalı bağlantılarında, kazan baca 

çıkış çapından düşük çaplarda bağlantı yapılmasından kaçınılmalıdır. 

Mevcut baca içerisine kılıflama yapılması halinde duman kanalı mutlaka izole edilmelidir. 

Bacalarda yoğuşma suyunu ve yağmur suyunu tahliye edecek ağızlar bulunmalıdır. Baca altlarında ve 

gerekli yerlerde sızdırmaz müdahale kapakları bulunmalıdır. 

Özellikle yüksek bacalarda ısı genleşmeyi alabilecek tedbirler alınmalıdır. 

Ayrıca bacanın kendi ağırlığından dolayı deforme olunmaması için baca, ağırlığı taşıyıcı mesnetlerle 

desteklenmelidir. 

Bacaların çatı çıkışlarından sonraki bacanın yüksekliği çatının durumuna göre değişmekledir. 

Çatı eğer düz teras çatıysa, baca yüksekliği minimum 1 m’dir. 

BACANIN SAĞLAMASI GEREKEN KOŞULLAR 

T0 : Baca ağzında baca gazı sıcaklığı ile (0C) 

Ti0: Baca ağızında iç cidar sıcaklığı (0C) 

Tp : Bacagazı yoğuşma sıcaklığı (0C) 

H: Etken baca yüksekliği (m) 

Hv: duman kanalı yükselmesi (m) 

PFV: duman kanalındaki basınç kaybı (Pa) 

PH: Baca Çekişi (Pa) 

PL: Beslenme havası için gerekli basınç (Pa) 

PR: Baca içerisindeki sürtünme kaybı (Pa) 

PW: Kazanılan duman yolu direnci (Pa) 

PZ: Baca girişindeki alt basınç (Pa) 

PZe: baca gazının baca girişine kadar olan gerekli sevk basınç (Pa) 

a) PZ ≥ PZE 

PZ = PH-PR

 PZE = PL+PW+PFV 

Baca gazının yoğunluk farklarından dolayı yarattığı baca çekişinin (PH) baca içi sürtünme basınç kaybı 

(PR) farkı, atık gazın baca girişindeki alt basıncı (PZ)’na eşittir. atık gazın kazandan bacaya ulaşmasını 

sağlayan sevk basıncı (PZE), 

Kazanın duman yolu iç direnci (PW), beslenme havası için gerekli basınç (PL) ve duman kanalındaki 

sürtünme kaybı (PFV)’na toplamına eşittir. 

Bacanın çekiş yapabilmesi için PZ ≥ PZE (Pa) basınç koşulunu sağlaması gerekmektedir. 

b) Tio ≥ Tp 

Baca çıkışında bacanın iç cidar sıcaklığı (0C) baca gazının yoğuşma sıcaklığından büyük olmalıdır

Antalya Baca Sistemleri.